Makale İncelemesi

Özel gereksinimli öğrencilerin akademik başarısı, kapsayıcı eğitimin ne kadar etkili yürütüldüğünü anlamak için önemli bir göstergedir. Johny Daniel’in (2025) yayımlanan çalışması, İngiltere’de özel gereksinimli öğrenciler ile tipik gelişim gösteren akranları arasındaki okuma, matematik ve yazma başarı farklarını geniş bir veri seti üzerinden ele alıyor. Yaklaşık 2,5 milyon öğrencinin verilerine dayanan bu araştırma, özellikle yazma alanında olmak üzere tüm akademik alanlarda belirgin farkların bulunduğunu ortaya koyuyor.

Araştırmaya göre özel gereksinimli öğrenciler, ortalama olarak akranlarının gerisinde performans sergiliyor ve bu durum zaman içinde büyük ölçüde devam ediyor. Özellikle zihinsel yetersizliği olan öğrencilerde farkların daha belirgin olduğu, bazı gruplarda ise görece daha sınırlı düzeyde seyrettiği görülüyor. Bu tablo, “özel gereksinimli öğrenciler” ifadesinin tek tip bir grubu temsil etmediğini ve her öğrencinin ihtiyacının farklı olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.

Yazma alanındaki bulgular özellikle dikkat çekici. Yazma, sadece bir ders becerisi değil; düşünmeyi düzenleme, kendini ifade etme ve öğrenme sürecine aktif katılım açısından da çok önemli. Bu alandaki gerilikler, öğrencilerin okul deneyimini daha zorlayıcı hale getirebiliyor. Daniel’in çalışması, öğretim süreçlerinin ve destek mekanizmalarının niteliğinin bu noktada belirleyici olabileceğini düşündürüyor.

Bu noktada kapsayıcı eğitim üzerine yeniden düşünmek gerekiyor. Kapsayıcılık, yalnızca öğrencilerin aynı sınıfta bulunması değil, her öğrencinin gerçekten öğrenebileceği koşulların oluşturulması anlamına geliyor. Farklı ihtiyaçlara sahip öğrenciler için farklı yollar, farklı destekler ve esnek öğretim yaklaşımları gerektiriyor. Daniel’in bulguları bireyselleştirmenin ne kadar kritik olduğunu dolaylı biçimde ortaya koyuyor.

Her ülkenin eğitim sistemi, tanılama süreçleri ve destek yapıları farklıdır. Bu nedenle bu çalışmanın sonuçları birebir başka ülkelere genellenemez. Ancak araştırma, özel gereksinimli öğrencilerin akademik gelişiminin düzenli olarak izlenmesinin ve veriye dayalı kararlar alınmasının önemini güçlü biçimde hatırlatıyor. Bu yönüyle çalışma, özel eğitim alanında düşünen, üreten ve uygulama yapan herkes için değerli bir bakış açısı sunuyor. Daniel, J. (2025). The academic achievement gap between students with and without special educational needs and disabilities. European Journal of Special Needs Education, 40(3), 539–556. https://doi.org/10.1080/08856257.2024.2400771 Link: https://www.tandfonline.com/doi/citedby/10.1080/08856257.2024.2400771?scroll=top&needAccess=true